Savaşın faturası yoksula kesilecek

Savaşın faturası yoksula kesilecek

Deniz NAZLIM

ANKARA / DİHA - Savaş koşullarında ülkelerin ekonomik yapılarını araştıran iktisatçı Mustafa Durmuş, içeride ve dışarıda Kürtler odaklı yürütülen savaşta bütçenin yaklaşık yüzde 14’lük bölümü ile mal ve hizmet giderlerinden de 15 milyar TL’nin savaşa aktarıldığını kaydetti. Savaş konseptinden vazgeçilmediği sürece mevcut ekonomik yapının sürdürülemeyeceğinin altını çizen Durmuş, savaşın faturasının da yoksul halka kesileceğini söyledi.

AKP ekonomisi mülteciler üzerinden de ‘büyüdü’

İlk olarak Türkiye’nin 2015 yılında yüzde 4 büyümesini değerlendiren ve “Bu gerçek bir büyüme değil” diye soran Durmuş, “2002-2011 arasında ekonomi yüzde 5,5 oranında büyümüş. Ancak 2012 ve sonrası ortalamalarında ekonomi yüzde 3,3 oranında büyümüş. İki döneme ayırsak 2012 ile başlayan süreçte yüzde 40’lık bir düşüş görüyoruz. Bu şekilde bakıldığında büyümenin gerçek değil, durumsal olduğunu görebiliriz. Sanayi sektörünün büyümeye etkisi yok. Asıl katkı tüketim harcamaları, ağırlık kısmı da kamu tüketim harcamaları. Bunun önemli bir kısmı savaş ekonomisi harcamalarından” diye açıkladı.

2015 yılında Türkiye’ye 1,2 milyon mültecinin girmesiyle mülteci sayısının yaklaşık 3 milyonu bulmasına işaret eden Durmuş, “Bu insanların yanında getirdiği nakit para ve değerli eşyaların harcanması ve düşük ücretlerle çalışarak elde ettikleri gelirleri harcaması ekonomik büyümeye katkı sağladı. Birçok araştırmaya göre yüzde 4’lük büyümenin yaklaşık yüzde 0,5’ini mültecilerden kaynaklandığı belirtiliyor” dedi.

Türkiye’den 7,5 milyar dolar çıkış oldu

Gezi direnişi sonrası Türkiye’de yeni bir rejim tesisi oluşturulmaya başlandığı belirten Durmuş, “Gezinin hemen ardından yolsuzluk dosyaları ortaya çıktı. O dönemin bir anda 1,5 milyar dolar sermaye çıkışı yaşandı. Daha sonra seçimler yapıldı ve çözüm süreci bitti, savaş konsepti devreye sokuldu. Dokunulmazlıkların kaldırılmasıyla birlikte ülkenin nereye gideceği konusunda bir kaos piyasalar üzerinde olumsuz etki yaratacaktır. Bu etkinin en belirginini yabancı kaynaklarda görebiliriz” dedi.

Türkiye gibi savaş sanayisi daha gelişmemiş ülkelerde savaşın daha farklı etkilerinin olacağını söyleyen Durmuş, “Türkiye’nin 570 milyar TL’lik bütçesinde iç ve dış savaşa ayırdığı oran yüzde 14 civarında. Devletin her yıl piyasadan satın aldığı harcamalar 2015 bütçesinde 44 milyar TL civarında. Bu kalemin yaklaşık 15 milyar TL’si savaş malzemelerine ayırılmış. Yani biber gazından silahını, kullandığı mermilere kadar ayrılmış bu kaynak” bilgilerini verdi.

Bu durumdan daha önemlisinin ise sermaye kalemlerinde yaşandığını belirten Durmuş, “Bu kalemin gideri 65-66 milyar TL gibi bir rakam. Bu gider içinde bir kerede kullanıp tüketilen savaş malzemeleri yer almıyor, savaş malzemelerinin alımı, satımı, üretimi içinde ayrılıyor. Koç Ailesi’nin 250 savaş tankı görüşmesi var. Aynı şekilde kobralar gibi zırhlı araçları özel sektör yapıyor. Katmerciler, Ethem Sancak... Küçük de olsa bir savaş sanayi var Türkiye’de” ifadesinde bulundu.

Kürt illerinde de büyüme yaşanmıyor

Bölgelere göre büyüme istatistiklerinin Türkiye’de açıklanmadığını ancak farklı verilere bakarak Kürt illerinin büyüme boyutunu görebileceğimizi belirten Durmuş, “Örneğin bölgedeki işsizlik oranı Türkiye genelinin 2 katından yüksek. Türkiye genelinde her hane 15 bin TL tüketim yapmış. Bu veri bölgede 7 bin TL civarına düşüyor. Sağlık ve eğitim harcamaları da düşüyor. Bu göstergelerden büyüme oranlarının genele göre fazlasıyla düşük olduğunu görebiliriz. Bu savaşın etkisidir. Aynı zamanda batı ile sınıfsal bir ayrışmayı da gösteriyor” diye aktardı.

Durmuş, küresel ekonomideki durgunluk ve Türkiye’nin dışa bağımlı ekonomik yapısı göz önüne alındığında, yürüttüğü savaş konseptinden vazgeçmediği, politik risklerin en aza indirgemediği sürece ekonomik yapının sürdürülemeyeceğini ifade etti. Durmuş, dünya tarihinde hep süre geldiği gibi Türkiye’nin içeride ve dışarıda Kürtlere odaklı yürüttüğü savaşın faturasının görünen tabloda yine yoksul halklara kesileceğini söyledi ve bunun için “özel istihdam büroları” gibi yeni modellerin hayata geçirildiğini ekledi.

Ekonomide kriz gölgeleniyor, istikrar sürdürülebilir değil



Bu Haber Hakkında Ne Söylemek İstersiniz?

UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren, halklara ve inançlara saldıran, nefret suçu ve cinsiyetçi söylemler içeren, şiddete teşvik eden ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.

Editörün Seçtikleri

Video Galeri

Arşiv

Özgür Gündem Birinci Sayfa

“Binevş”

Cümle Alem

Qırıx


Okurlarla Başbaşa


Medya Diyalog


“Özgür