159 yıldır özgürlük meşalesi elden ele

159 yıldır özgürlük meşalesi elden ele

New York’ta bir fabrikada kadınların özgürlük mücadelesi ile başlayan direnişi devralan kadınlar, 159 yıl sonra erkek egemen sisteme karşı özsavunma alanlarında zılgıt ve barikatlarıyla direnişi büyütüyor
Zuhal ATLAN

İSTANBUL / DİHA - Dünya kadınlarının erkek egemen sisteme başkaldırışının direniş tarihi olan 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nün üzerinden 159 yıl geçti. Her şey, 1857 yılının 8 Mart’ında Amerika’nın New York kentinde dokuma işçisi olarak çalışan 40 bin kadının düşük ücretlerini, uzun çalışma saatlerini ve insanlık dışı çalışma koşullarını protesto etmek üzere bir tekstil fabrikasındaki grevi ile başladı. Ancak o gün direnişi kırmak isteyen devlet güçleri, fabrikaya saldırdı ve kadın işçileri fabrikaya kilitledi. Fabrikada çıkan yangın sonucunda ise 129 kadın işçi yanarak ölümsüzleşti. Ertesi gün işçilerin cenaze törenine ise 10 bini aşkın kişi katıldı.

8 Mart’ı Zetkin önerdi

Yaşananların üzerinden geçen 50 yılın ardından ise, yine New York’ta 1908 yılında tekstil işçisi 15 bin kadın oy hakkı, çalışma saatlerinin azaltılması, çocuk işçi çalıştırılmasının yasaklanması gibi taleplerle ekonomik adaleti temsil eden “Ekmek” ve daha iyi yaşam koşullarını simgeleyen “Güller” sloganıyla yürüdü. Bu yürüyüş de dünyada büyük yankı uyandırdı. Ardından 1909’da Amerikan Sosyalist Partisi Şubat ayının son pazarının “Kadın Günü” olarak kutlanması kararını aldı. Daha sonra Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da Kadın Sosyalist Enternasyonal Konferansı düzenlendi. Konferansta, Almanya Sosyal Demokrat Partisi liderlerinden Clara Zetkin 8 Mart 1857’deki tekstil fabrikası yangınında ölümsüzleşen kadın işçiler anısına 8 Mart’ın “Dünya Kadınlar Günü” olarak anılmasını önerdi. Zetkin’nin önerisi oybirliğiyle kabul edildi.

Konferansta, ise şu kararlar alındı: “Her ülke proletaryasının, sınıf bilinçli, siyasi ve sendikal örgütlerinin anlaşmasına göre, tüm ülkelerin sosyalist kadınları her yıl bir günü Kadınlar Günü olarak kutlayacak ve öncelikli hedefleri de kadınların oy hakkı kazanmasını desteklemek olmalı. Bu talep, tüm kadın sorununun sosyalist ilkelerle bağlandırılması ile ele alınmalıdır. Kadınlar Günü enternasyonal bir karakterde ve dikkatle örgütlenmelidir.”

BM 1977 yılında kabul etti

Karardan sonra 8 Mart, Avusturya, Danimarka, Almanya ve İsviçre’de kutlanmaya başlarken, birinci ve ikinci dünya savaşı yılları arasında bazı ülkelerde yasaklandı. Ancak, 1960’lı yılların sonunda ABD’de binlerce kadının katılımı ile yapılan 8 Mart anmaları daha güçlü bir şekilde kutlanmaya başlandı ve ardından BM Genel Kurulu, 16 Aralık 1977 yılında 8 Mart’ı “Dünya Kadınlar Günü” olarak kabul etti.

12 Eylül’den sonra 4 yıl yasakladı

Türkiye’de 8 Mart ilk kez 1921 yılında “Emekçi Kadınlar Günü” olarak kutlanırken daha sonraki yıllarda ise, kapalı mekanlardan sokaklara taşınarak kitlesel bir şekilde kutlandı. Ancak 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi’nden sonra 8 Mart, 4 yıl boyunca hiç kutlanmadı. 1984 yılından itibaren ise her yıl çeşitli kadın örgütleri tarafından direniş ve mücadele günü olarak “Dünya Kadınlar Günü” kutlanmaya devam ediliyor. 8 Mart, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de kutlanmaya devam ederken, kadınlar erkek ve devlet şiddetinden muzdarip olsa da dayanışmayı ilmek ilmek örerek, özsavunmaları ile şiddete geçit vermiyor.



Bu Haber Hakkında Ne Söylemek İstersiniz?

UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren, halklara ve inançlara saldıran, nefret suçu ve cinsiyetçi söylemler içeren, şiddete teşvik eden ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.

Editörün Seçtikleri

Video Galeri

Arşiv

Özgür Gündem Birinci Sayfa

“Binevş”

Cümle Alem

Qırıx


Okurlarla Başbaşa


Medya Diyalog


“Özgür